Verzwegen liefde

!! Deze blog is niet geschikt voor gevoelige lezers!!  Het is de weerslag van een verhaal dat een dorpsgenote in het Spaanse Culebron me deed. De dame zelf is de 80 nabij. Alleen de dorpsnaam van de handelaar heb ik gewijzigd, de rest is integraal de waarheid, zoals zij het vertelde.

Haar handen rusten gevouwen in haar schoot. Af ten toe heft ze de vuisten even op, om haar woorden kracht bij te zetten. Soms strekt ze een vinger, waarschuwend. Haar mond staat tussen elke zin in weer heel even strak. De jaren trekken lijntjes rond haar lippen. Het is niet haar verhaal, maar ze vertelt het alsof ze het zelf beleefde.

 ”Mijn grootmoeder was als derde kind niet nuttig. Haar moeder werd in huishouden en zorg voor kinderen en dieren bijgestaan door de oudste dochters. De zoon die haar moeder baarde, een jaar voor mijn grootmoeder op de wereld kwam ploeterde sinds kindsbeen af mee met vader op het veld en in de stallen. Zij was als derde kind een kost, een mond teveel om te voeden. Toen haar moeder na urenlange barensnood de laatste adem blies nog met het ongeboren kind in het geboortekanaal, deed de dood in drievoud zijn intrede in het huis.

Binnen de vierentwintig uur was het lichaam van haar moeder en zusje geborgen, het bed verschoond, de kamer gelucht en de deal met de handelaar gesloten.

Op zijn doorreis had hij zijn oog laten vallen op het lenige lijf van mijn grootmoeder. Hij was ver de vijftig voorbij. Zij was elf en niet langer welkom in het huis van haar vader. Een perfecte deal, zo vonden beide mannen. Hoeveel het precies was heeft ze nooit geweten, maar met het geld dat haar vader voor haar kreeg, had hij zijn zoon en dochter eten geven kunnen geven en zichzelf warm houden in de barre winterwind. De handelaar besliste echter anders. Hij wou én het meisje én zijn geld terug. Toen haar vader die avond voor het vuur van de haard indommelde, knalde de handelaar met de vuurpook tegen zijn achterhoofd. Haar vader viel naast zijn stoel neer op de grond. Zijn lichaam lag de volgende ochtend, toen ze nog voor de haan had gekraaid het huis verlieten, stijf en koud op dezelfde plek

Achter op de houten kar wiebelde ze het dorp uit. Ze begreep amper wat de handelaar tegen haar zei en wendde met walging het hoofd af wanneer hij tegen haar sprak. De rottende tanden in zijn mond bliezen een stank van ouderdom in haar gezicht. Nog voor haar ouderlijk huis uit het zicht was verdwenen kreeg ze haar eerste mep. Met volle hand sloeg de handelaar haar in het gezicht. ‘Jij bent mijn vrouw nu. Je zal gehoorzamen.’ Mijn grootmoeder huilde ingehouden. Om haar moeder, om haar zusje, om het afscheid van haar ouderlijke huis, om alles wat nog moest komen.

Hoeveel dagen ze achter op die kar zat voor ze het huis van haar man bereikten herinnerde ze zich niet. Veel, dat was zeker. Ze sprak wel nog levendig over de honger die in haar buik beet en over de stank van haar eigen ongewassen lijf. Ze vertelde over de ruwe plekken op haar billen van het heen en weer schuren op de houten kar en van de vlek geronnen bloed die zich rood aftekende onder haar lichaam. Later zou ze beseffen dat ze tijdens die rit voor het eerst ongesteld werd, maar op dat moment dacht ze dat het haar opengeschuurde billen waren die bloedden.

Ze kreeg een kamertje zonder ramen aangewezen in het huis van haar man. Hij toonde haar de waterput. Vuur maken deed hij zelf en hij verwachtte dat zij ervoor zorgde dat het vuur niet uitging tot hij weer thuis was. Ze baarde in vier jaar tijd vijf kinderen. Twee ervan overleefden hun eerste jaar en hingen aan haar rokken uit angst voor hun agressieve vader. Zelf voelde ze niets meer, geen angst, geen woede, geen verdriet. Ze werkte, kookte, bediende haar man en baarde kinderen. Ze verliet het huis amper en gehoorzaamde zo goed mogelijk. Dat was de enige manier om aan zijn eeuwige colère te ontsnappen. Toen ze haar enige zoon  aan tyfus verloor en ten grave droeg, voelde ze voor het eerst weer tranen. Haar ogen huilde, maar haar hart was dood. Haar man was woedend en beukte die avond op haar in terwijl hij brulde dat het haar schuld was dat zijn enige zoon er niet meer was. Hij werd oud, was bang om de wereld te verlaten zonder nazaat en kneep haar keel dicht toen hij de woorden in haar gezicht spuwde. ‘Jij zal een zoon baren!’ Hij rukte haar jurk los en verkrachtte haar voor de zoveelste keer. Daarna nam hij zijn dochtertje, sleurde de peuter aan haar kroeshaar naar buiten en gooide haar zonder aarzelen de waterput in. Mijn grootmoeder zei dat het kind niet lang spartelde.

Drie dagen later vond ze haar man dood in bed. Onder zijn borst zat een grote rode vlek en diep tussen zijn ribben glom het heft van een mes. Ze wist niet wie of wanneer en ook niet met welk motief, maar ze aarzelde geen seconde om haar weinige bezittingen in een doek te plooien en het huis te verlaten.

Ze wisselde af tussen lopen en rusten en hield dat dagenlang vol. Af en toe vroeg ze de weg. Mensen keken haar meewarig, niet begrijpend of vol medelijden aan en van sommigen kreeg ze een stukje brood of wat fruit.

Ze was net geen twintig toen ze de straat van haar ouderlijke huis in liep. Haar broer gaf haar onderdak en eten tot ze mijn grootvader trouwde. Samen met mijn grootvader kreeg ze acht kinderen. Een daarvan was mijn vader.

Later zou blijken dat de handelaar in Salamanca woonde en dat ze heel die weg tot hier in Pinoso, bijna  600 km verder, te voet had afgelegd.

Mijn grootmoeder heeft nooit in haar verdere leven geklaagd of gejammerd en drukte haar kinderen en later ons op het hart dat je moet trots zijn op je afkomst en op je geboortedorp.”

…op het einde huilt ze. Stilletjes. Woedend veegt ze haar tranen weg en besluit: een mens moet niet huilen om het verleden, het is de toekomst die triest is. Daarna zucht ze diep en verdwijnt ze sloffend in de keuken. Ze zwaait zonder zich om te draaien.